Master in het vertalen

Als je het diploma van bachelor in de toegepaste taalkunde behaald hebt, kan je ervoor kiezen om master in het vertalen te worden. Dat is één van de drie masteropleidingen die door de vakgroep Vertalen, Tolken en Communicatie worden aangeboden. De andere zijn master in het tolken en master in de meertalige communicatie.

Opleidingsfiches

Onze master in het vertalen kreeg als eerste in Vlaanderen het European Master's in Translation kwaliteitslabel. Dat label wordt door de Europese Commissie toegekend aan vertaalopleidingen die voldoen aan hoge kwaliteitsnormen. De master in het vertalen neemt ook deel aan twee Erasmusnetwerken: Optimale, dat academische vertaalopleidingen uit meer dan dertig landen verenigt om de kwaliteit te optimaliseren en Agora, dat de mogelijkheid tot internationale stages wil uitbreiden.

Inhoud 

Vertalen is een gespecialiseerd vak. Wie een vreemde taal goed beheerst, verstaat daarom nog niet de kunst om een geslaagde vertaling te maken. Daarvoor moet je inzicht hebben in vertaalmethodes, vertaalstrategieën en vertaaltechnieken; je moet gespecialiseerde termen kunnen opzoeken, bronnen kunnen raadplegen en op de hoogte zijn van elektronische hulpmiddelen zoals vertaalgeheugens en databanken. Die inzichten verwerf je tijdens de opleiding master in het vertalen.

De opleiding biedt je tegelijk een degelijke academische vorming (kritisch inzicht verwerven in het waarom) en een praktijkgerichte voorbereiding op de beroepswereld (concrete training van het hoe).

Opbouw

De mastergraad kun je behalen in één jaar (60 studiepunten). Het programma bouwt verder op de vaardigheden, inzichten en kennis die je verworven hebt in de bachelor in de toegepaste taalkunde. Met die bagage kun jij je nu toeleggen op het vertalen. Het spreekt vanzelf dat je daarvoor een perfecte beheersing van het Nederlands en je twee vreemde talen nodig hebt.

Binnen het pakket Nederlands wordt sterk de nadruk gelegd op teksten herformuleren tot het taalgebruik en de stijl helemaal goed zitten. Bovendien krijg je een praktijkcursus effectief solliciteren, gecombineerd met een sollicitatiedriedaagse op verplaatsing.

Om het vertaalvak te leren oefen je eerst met algemene, niet al te gespecialiseerde teksten(journalistiek, essays, columns, brochures…). Gaandeweg leer je meer gespecialiseerde teksten vertalen uit verscheidene domeinen van het maatschappelijke leven. Naargelang je talencombinatie leer je bijvoorbeeld  medische, wetenschappelijke, juridische , economische of technische teksten vertalen.

Vertalen leer je in twee richtingen: van de vreemde taal in het Nederlands en omgekeerd. Je wordt ook vertrouwd gemaakt met een aantal meer theoretische inzichten, werkwijzen en technologische hulpmiddelen zoals automatische vertaling en andere vertaalsoftware, bruikbare databanken, zoekmethodes etc. Je verdiept je ook in de cultuur en maatschappij van de gebieden waar je twee vreemde talen worden gesproken.

Er staat verder nog een keuzevak op het programma. Je kunt ervoor kiezen om een derde vreemde taal te leren, of om je kennis ervan weer op te frissen. Je kunt ook een cursus gespecialiseerde vormen van vertaling volgen: audiovisuele vertaling (onder- en boventiteling, nasynchronisatie en audiodescriptie), taaltechnologie, localisatie (vertalen van o.a. software en videogames), vertaling tussen twee vreemde talen, enz.

Voorts werk je een stage af bij een vertaalbureau of bij een vertaalafdeling van een profit- of non-profitorganisatie. Zo ervaar je aan den lijve hoe druk het er in de beroepswereld aan toe kan gaan, wat de normen van vertaalafdelingen zijn, wat opdrachtgevers verwachten, hoeveel variatie het vertaalwerk met zich brengt, welke soorten teksten worden vertaald, tegen welk tempo, met welke hulpmiddelen enz. Je kunt ook opteren voor SBP (small business project): je richt dan met een team je eigen vertaalbureau op, stelt een businessplan op, werkt met reële opdrachtgevers en voert een volledige vertaalopdracht uit.

De kroon op het werk wordt je masterproef. Je krijgt een keuze aan onderwerpen aangeboden in de diverse domeinen die het vertalen aanbelangen. Je kunt aspecten van het vertaalproces onderzoeken (op grond van bestaande vertalingen of eventueel van een eigen vertaling), de relatie tussen bron- en doeltekst bestuderen, de vertaalprocedures eigen aan gespecialiseerde tekstsoorten bespreken of de technische hulpmiddelen die vertaling ondersteunen kritisch onderzoeken. Ook terminografische, culturele of talige onderwerpen die tijdens de opleiding aan bod kwamen, behoren tot de mogelijke thema’s van je masterproef.  Je schrijft je masterproef in een van je twee vreemde talen. Je bewijst dat je zelfstandig informatie kunt opzoeken en verwerken, dat je daar iets 'nieuws' van kunt maken, dat je problemen op een systematische en creatieve manier weet op te lossen. Je masterproef is een eigen werk dat de stempel van je persoonlijkheid draagt.

Arbeidsmarkt

Voor de master in het vertalen kies je als je zelfstandig vertaler wilt worden of aan de slag wilt als medewerker van een vertaalbureau of van een vertaalafdeling in een internationaal bedrijf. Ook bij nationale of internationale overheidsinstellingen kun je terecht. Je kunt bovendien beëdigd vertaler worden, je kunt je ook profileren als vertaler-revisor en vertaalwerk eventueel combineren met copywriting enz.

Als ICT je aanspreekt, kan je terminoloog worden, meertalige taaldatabanken samenstellen, documenten elektronisch ontsluiten of meewerken aan de ontwikkeling van vertaalsoftware.

Als vertaler beheers je dus niet alleen vreemde talen, je bent bovendien getraind om zowel op zelfstandige wijze als in teamverband complexe tekstsoorten te vertalen en te reviseren. Je kunt de methoden en technieken eigen aan de vertaalpraktijk ook kritisch benaderen in het kader van wetenschappelijk onderzoek.

Ondanks alle investeringen in automatisch vertalen blijft de vraag naar specialisten in het correct vertalen van geschreven teksten zeer groot. Van vertaalsoftware of zogenaamde vertaalmachines mag je niet echt verwachten dat ze kant-en-klare vertalingen afleveren, maar ze vormen wel een hulpmiddel voor professionele vertalers.

De arbeidsmarkt wordt door de opleiding op de voet gevolgd, onder meer via een ‘resonansgroep’ waarvan de leden professionele vertalers zijn die ook kunnen worden uitgenodigd tijdens colleges om de vertaalpraktijk toe te lichten.